ion

در سایه رقابت ایدئولوژی ها و هویتهای قومی - مذهبی

چشم انداز پیش روی خاورمیانه

بین الملل /
شناسه خبر: 300355

دین در منطقه خاورمیانه یکی از فاکتورهای بسیار اساسی، مهم و سرنوشت ساز برای کشورها و مردمان مختلف این منطقه بشمار می رود. در همین راستا نیز پنج ایدئولوژی عمده و بزرگ در خاورمیانه چه بصورت منطقه ای و چه بصورت رقابتی داخلی در برابر یکدیگر صف آرایی کردند.

ایران آنلاین /این ایدئولوژیها عبارتند از:

1-  ایدئولوژی متاثر از اسلام اخوانی که مورد حمایت ترکیه و قطر است.

2-  ایدئولوژی ناشی از مذهب شیعی و نظام ولایت فقیهی که مورد حمایت و تبلیغ جمهوری اسلامی ایران است،

3-  ایدئولوژی متاثر از قرائت سلفی محافظه کارانه که عربستان سعودی داعیه دار آن است.

4-  ایدئولوژی خلافت گرایانه که داعش بطور خاص و گروههای دیگری نظیر القاعده و تا حدودی طالبان بدنبال آن هستند و نهایتاً

5-  سکولارها در خاورمیانه و در کشورهای مختلف در تلاش هستند تا ضمن به حاشیه کشاندن مذهب در جوامع خود و جدا کردنش از سیاست دیدی دیگر در منطقه ایجاد کنند.

مواجهه این 5 قرائت و ایدئولوژی مختلف از دین در خاورمیانه زمینه ساز و مسبب بسیاری از صف آرایی های جدی و جنگ های مستقیم ویا غیرمستقیم و نیابتی در خاورمیانه شده است. از این منظر است که گفته می شود پارادایم هایی در منطقه وارد رقابت و تعارض با یکدیگر شده است. یکی از مهمترین این پارادایم های رقابتی نیز میان شیعیان و سنی ها مشاهده می شود که این امر خود را در قالب بحرانها و مسائل جاری در کشورهای از جمله سوریه، عراق، بحرین، لبنان و یمن به خوبی نشان داده است.

یکی دیگر از فاکتورهای موثر در گسترش بحران در خاورمیانه نیز به موضوعات برگرفته از اندیشه های ملی گرایی و قوم گرایی در منطقه باز می گردد؛ منطقه ای که به شدت و گاه بصورت بیمارگونه ای هنوز نتوانسته است مساله ملی گرایی افراطی و تهاجمی را در برخی از مناطق و کشورهای خود حل کنند. به همین دلیل جنب و جوش های ملی گرایانه قدیمی و جدید یکی از عوامل موثر در ایجاد و تعمیق بحران در این منطقه بشمار می رود. بی شک در این میان کُردهای عراق و سوریه پرچمدار تغییر وضع موجود و ایجاد فضایی جدید در خاورمیانه هستند. در همین راستاست که "مسعود بارزانی" رهبر اقلیم کردستان چندین بار تاکید کرده بود که سایکس -پیکو به پایان رسیده است و عصر و نظمی جدید در خاورمیانه در حال شکل گیری است که در این نظم جدید کُردها در شمال عراق بدنبال تشکیل دولتی مستقل از عراق و ورود به باشگاه دولتهای ملی گرا در خاورمیانه هستند؛ هرچند فعلا در ظاهر امر و در گام پس از رفراندوم، در برابر موانع و مخالفان جدی منطقه ای منجر به عقب نشینی شدند.

همچنین باید تأکید کرد هفت دهه پس از تاسیس دولت خودخوانده و تحت حمایت قدرتهای فرامنطقه ای رژیم صهیونیستی، موضوع فلسطین به عنوان مساله ای لاینحل باقی مانده به گونه ای که در دوره اخیر و آتی نیز این مسئله از جمله زخم های قدیمی این کشور بشمار می رود و همین امر نیز موضوع سرزمینهای اشغالی را در صدر موضوعات  مطرح در برهم زدن ثبات و امنیت خاورمیانه قرار می دهد. موضوع ملی گرایی در درون بسیاری از کشورهای مختلف خاورمیانه نیز از جمله موضوعات و بحرانهای جاری و ساری به شمار می رود که نظم و ثبات منطقه را به چالش می کشاند. کشور ترکیه نمونه ای از این مورد است که تاکنون پس از 9 دهه بعد از تاسیس نظام جدید نتوانسته است موضوع کردها را در خود حل و فصل کند. در مجموع تمامی این عوامل در عمل به بازتولید فضای هابزی در منطقه خاورمیانه کمک کرده و افزایش تنش، بحران و جنگ های نیابتی در منطقه را به ارمغان اورده و همین امر نیز به مخدوش شدن بیشتر صلح و امنیت در منطقه انجامیده است.  

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام های که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام های که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبز با خبر باشد منتشر نخواهد شد.