ion

زندگی آرام در سایه قناعت

زندگی /
شناسه خبر: 364253

این روزها جای خالی بسیاری از ویژگی‌های سبک زندگی ایرانی در میان خانواده‌ها به‌وضوح احساس می‌شود و بسیاری از صاحبنظران بر این باورند که مرور ابعاد با اهمیت این سبک از زندگی و بهره بردن از آنها تا حد زیادی در کاهش مشکلاتی که بر زندگی‌های امروز سایه انداخته است مؤثر هستند.

ایران آنلاین /در همین راستا دکتر علیرضا شریفی یزدی ، جامعه شناس و عضو پژوهشکده خانواده  که در مبحث قبلی اهمیت دادن به سبک زندگی ایرانی را - درگذشته‌های نه‌چندان دور بیشتر مورد توجه بوده است- به‌عنوان چاره‌ای برای از میان برداشتن موانع موجود بر سر راه زندگی‌های امروز دانسته بود، در گفت‌و‌گوی امروز «قناعت» را یکی از ابعاد با اهمیت سبک زندگی ایرانی معرفی کرده و یادآورد شد: «قناعت» یکی از ویژگی‌هایی است که در زندگی اجدادی ما از اهمیت بالایی برخوردار بوده در حالی که این روزها سبک زندگی «لاکچری» محبوب نسل‌های جوان‌تر است و این انتخاب درست در نقطه مقابل زندگی گذشتگان‌مان قرار دارد.

به‌گفته وی کشور ما در طول تاریخ از غنای محیطی برخوردار بوده است، اما به‌همان نسبت هم به‌خاطر شرایط جغرافیایی موجود، محدودیت‌هایی داشته که از مهم‌ترین آن «آب» بود، موضوع مهمی که این روزها نیز با پیامدهای آن مواجه هستیم. گذشتگان ما برای استفاده بهینه و صرفه‌جویی در حوزه آب روش‌های متعددی را به‌کار گرفته‌اند همان‌طور که در مورد خوراکی‌ها از روش‌های مختلفی بهره می‌گرفتند. اینجا سرزمینی بوده که شرایط خاصی داشته و حتی بعضی از خوراکی‌ها جنبه تقدس پیدا کرده‌اند مانند نان که کافی بود فردی تکه‌ای نان را ببیند که رها شده است تا آن را برداشته، بوسیده و در گوشه‌ای قرار دهد تا به نعمت خداوند بی‌احترامی نشود. حتی در شیوه خانه‌سازی گذشتگان هم رنگ و بوی قناعت به‌چشم می‌خورد‌. استفاده بهینه از فضای خانه‌ها و ساخت اندرونی‌ها و سایر بخش‌های خانه که در معماری‌ها لحاظ می‌شده است و حتی نحوه ساخت کوچه‌ها و محل عبور رهگذران همه و همه به‌گونه‌ای بوده که حداقل نیاز انسانی را برطرف می‌ساخته تا در عین حال که افراد از منابع بیشترین استفاده را می‌بردند کمترین آسیب را به محیط‌زیست وارد کنند. این‌طور بود که میان قشر فرو دست و فرا دست جامعه تفاوت چندانی وجود نداشت وعمده آحاد جامعه حتی اگر امکاناتی داشتند به‌دلیل قناعتی که بر سبک زندگی‌هایشان حاکم بود چندان ملموس نبود. گذشته از این تاریخ وتاریخ ادبیات ایران مشحون از این موضوع مهم بوده است به‌طوری که در ادبیات ما قناعت مورد تمجید و مصرف‌گرایی مورد سرزنش قرار می‌گرفت درصورتی که در
دو ‌دهه اخیر با امری نوپدید مواجه شده‌ایم که قشر جوان را مفتون و دلباخته خود ساخته است و آن‌هم چیزی نیست جز سبک زندگی لاکچری که کالا‌های تجملاتی، گران قیمت و پرهزینه مبنایی برای زندگی پیروی‌کنندگان از این سبک خواهد بود.
در واقع این سبک، ایده آل و آرزوی نسل‌های امروز است که هر چه به آن نزدیک‌تر می‌شوند خود را خوشبخت‌تر می‌دانند و گمان می‌کنند مسیر ترقی را در پیش گرفته‌اند. دکتر شریفی یزدی معتقد است زندگی لاکچری الگوی نظام سرمایه‌داری است که این روزها بشدت تبلیغ می‌شود و برای کشور و جامعه‌ای مثل ایران که در حال توسعه و‌گذار است و باید امکاناتش را برای سرمایه‌گذاری بلند مدت هزینه کند همچون آفت عمل می‌کند چراکه افراد را به سمت زندگی مصرفی که امروز شاهد آن هستیم و هزینه بالایی هم دارد سوق می‌دهد. در واقع اگر فقط قشر کوچکی این شیوه را دنبال می‌کردند شاید آنچنان تأثیرگذار نمی‌بود، اما مادامی که قاطبه جامعه به این سبک از زندگی روی می‌آورند یا اینکه متأسفانه به داشتن چنین سبکی وانمود می‌کنند، شاهد صرف هزینه‌های بالایی هستیم که برای واردات کالاهای نه چندان ضرور پرداخت می‌شود و نمونه این واقعیت را می‌توان در استفاده از تلفن همراه یا لباس‌هایی با برند خاص، سکونت در منطقه‌ای خاص و مواردی از این دست، توسط نسل‌های جوان‌تر دید. متأسفانه غالب زندگی‌های امروز که به‌سمت زیاده روی در تجمل و مصرف زدگی پیش رفته‌اند آسیب‌هایی را متوجه افراد و جامعه خواهند کرد که نخستین و مهم‌ترین آنها این است که آب و خاک سرزمین ما کشش این میزان از مصرف را ندارد، دوم اینکه یک هنجار اجتماعی قابل قبول به فراموشی میل می‌کند، سوم آنکه سبک زندگی لاکچری بدون مرز است از این‌رو نظام سرمایه‌داری مدام کالای برتری را عرضه می‌کند و در مقابل هرچه افراد در پیروی از این سبک پیش‌تر می‌روند مادامی که نتوانند به آن کالاها دست پیدا کنند احساس ناکامی، شکست، سرخوردگی و کمبود می‌کنند که در این صورت از بعد فردی دچار افسردگی، اضطراب و خشم می‌شوند و از بعد اجتماعی هم دست به رفتارهای ضد اجتماعی می‌زنند که به این ترتیب تغییرات روانشناختی و جامعه شناختی به صورت خزنده در میان نسل جوان نفوذ می‌کند در حالی که بازگشتن به آموزه‌های ملی‌مان به ما یادآوری می‌کند ضمن اینکه باید زندگی توام با آرامش داشته باشیم، لازم است از افراط و اصراف دوری و قناعت پیشه کنیم تا تمدن چندین هزار ساله کشورمان زیر سؤال نرود و سبک زندگی ایرانی زنده نگه داشته شود.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.