ion

گفت و گو با سید یاسرهشترودی

یکه تازی « نام‌ها» در عرصه آثار دفاع مقدس

پایداری /
شناسه خبر: 383429

سید یاسر هشترودی از نویسندگان با تجربه و نام آشنای ادبیات حوزه دفاع مقدس متولد 1346 در تهران و در خانواده ‏ای روحانی است. او در زمان جنگ تحمیلی، مسئولیت مرکز مطبوعات جنگ سپاه‏ اهواز را برعهده داشت‏ و از سال 1365 درموضوع ادبیات مقاومت‏ فعالیت می‏ کند. تاکنون‏ آثاری در این‏ زمینه به چاپ رسانده و بیش از 150 عنوان‏ گزارش در مطبوعات‏ نگاشته است.

ایران آنلاین /سید یاسر هشترودی از نویسندگان با تجربه و نام آشنای ادبیات حوزه دفاع مقدس متولد 1346 در تهران و در خانواده ‏ای روحانی است. او در زمان جنگ تحمیلی، مسئولیت مرکز مطبوعات جنگ سپاه‏ اهواز را برعهده داشت‏ و از سال 1365 درموضوع ادبیات مقاومت‏ فعالیت می‏ کند. تاکنون‏ آثاری در این‏ زمینه به چاپ رسانده و بیش از 150 عنوان‏ گزارش در مطبوعات‏ نگاشته است. از مهم‌ترین کتاب‌هایی که تاکنون از هشترودی منتشر شده می‌توان به «شهر خاکستری» که شامل سه گزارش از مناطق جنگی است، «گزارش اول، حرفه‌ای و هنرمندانه» که شرح کوتاهی از اولین ساعت بمباران سیانوری حلبچه است، «سلام وطنم» شامل 10 مصاحبه با اسرای آزاد شده ایرانی است، «خواب‌های تلخ عمران»، «آخرین گزارش»، «تالاب‌های سیاه» که گزارش سفر به باکو و عشق آباد است و «مشت مشت گل سپید می‌چیند از خاک» که 10 گزارش از عراق را شامل می‌شود نام برد. با او گفت‌و‌گویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

این روزها مشغول چه فعالیت‌هایی هستید، چرا مدتی است کمتر خبری از شما و آثارتان می‌شنویم؟
درست است حضورم کمرنگ شده اما من همچنان مشغول نوشتن و خواندن کتاب هستم.
چه اثری در دست نوشتن دارید؟
مشغول نوشتن کار داستانی نیستم، مدتی است به حوزه حکمت و فلسفه علاقه‌مند شده‌ام و دراین حوزه بیشتر مطالعه می‌کنم و می‌نویسم. مجموعه‌ای دو جلدی به‌نام‌های «رساله دل» و «رساله عشق» نوشته‌ام که آماده شده و مثل کتاب‌های دیگر منتظر ناشر هستم. معمولاً در این مرحله نویسنده‌ها باید مدتی را در انتظار بگذرانند.
هنوز هم در حوزه دفاع مقدس علاقه‌مند هستید که مطالعه کنید یا اثری بنویسید؟
واقعیت این است که ترجیح می‌دهم از این حوزه فاصله بگیرم. دلیلش هم این است که چند سالی است مراکز فرهنگی خیلی راحت با غیر نویسنده‌ها قرارداد می‌بندند. به دلایلی تصمیم گرفتم از این حوزه فاصله بگیرم و این فرصت را به کسانی بدهم که خیلی با نوشتن مأنوس نیستند!
خیلی حیف است که نویسنده‌هایی مثل شما که آثار ماندگاری در این حوزه به‌جا گذاشتند این‌طوری بخواهند میدان را به گفته شما به غیر نویسنده‌ها واگذار کنند؟
حقیقت این است که ما دوست نداریم حوزه دفاع مقدس را واگذار کنیم اما وقتی کار به ما پیشنهاد نمی‌شود، چه کنیم؟!
بجز کارهای سفارشی شما خودتان سوژه یا ایده‌ای برای پرداختن ندارید؟
آنقدر فضای این حوزه تغییر کرده که آدم واهمه دارد به آن نزدیک شود. نمی‌دانم چطور برایتان توضیح بدهم؛ مسأله این است که در وجود خیلی از نویسنده‌ها دافعه ایجاد کردند تا نتوانند به این حوزه نزدیک شوند. دلیلش هم این است که این حوزه از دست فرهنگیان خارج و به افراد غیرسپرده شده است. فعالیت در این حوزه مثل فضای جنگ نیست که به نظامی‌ها سپرده شود؛ این کار فرهنگ و ادبیات خاص خودش را دارد و... این شد که عطایش را به لقایش بخشیده‌ام.
شما از نویسندگان پیشکسوت دفاع مقدس هستید و می‌توانیم بگوییم جوانی‌تان را در این راه صرف کرده اید، وضعیت امروز ادبیات جنگ را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من معتقدم یک وجهی از لذت مطالعه و آثاری که مخاطب را جذب می‌کند نام نویسنده‌ای است که روی جلد کتاب می‌آید. شما ناخودآگاه از کسی که یک بار کار خوبی خوانده اید وقتی دوباره روی کتابی اسم آن را ببینید جذب می‌شوید که اثر تازه‌اش درباره چیست اما نسبت به اسامی نویسنده‌هایی که نمی‌شناسید کمتر این شوق را دارید. متأسفانه این روزها اسامی روی جلد کتاب‌های دفاع مقدس کمتر اسامی نویسنده‌های نام آشناست. در صورتی که یکی از بزرگترین جاذبه‌های حوزه ادبیات نام نویسنده هاست که فقط اسم نیست پشت نام آنها بلکه یک احساس درونی است که مخاطب نسبت به کارهایی که از او خوانده ایجاد شده است و اینکه به نظرم آثار جدید آن جذابیت قبل را ندارند و آن شیفتگی که قبلاً در آثار وجود داشت در مخاطب ایجاد نمی‌کنند. خیلی‌ها از این موضوع که نام نویسنده روی جلد کتاب اهمیت دارد غافل هستند و نمی‌دانند این موضوع بار سنگینی از جذب مخاطب را به دوش می‌کشد.
شما موافق این نیستید که نویسنده‌های جوان با تحقیق و پژوهش بروند دنبال اینکه آثاری را در این حوزه تألیف کنند؟
معمولاً این‌طور باید باشد که بخش عمده‌ای از کار را به دست کسانی که حرفه‌ای هستند بسپارند و در کنار آنها به جوان‌ها هم میدان بدهند تا آنها هم کار و خودشان را مطرح کنند. اما مشکل الان این است که این موضوع برعکس شده یعنی کلیت فضا را جوان‌ها گرفته‌اند چون آنها به قراردادهایی با مبلغ پایین راضی هستند و نویسنده‌هایی که در این حوزه فعال بوده‌اند کاملاً رانده شده‌اند که این راه درستی نیست.
با این شرایط، فکر می‌کنید ادبیات جنگ تا چه حد در ارتباط با نسل جوان موفق بوده است؟
در ادبیات نمی‌توانید زمان تعیین کنید. من هنوز که هنوز است اگر کتاب «بیگانه» یا «طاعون» آلبر کامو را به دستم برسانند بازهم با اشتیاق آنها را می‌خوانم. زمان گذاشتن برای اینکه بدانیم یک کار اثر خودش را گذاشته یا نه درست نیست. اگر اثری امروز مخاطب خاص خودش را پیدا نکند، قطعاً در طول زمان آنجایی که ارزشش را دارد پیدا می‌کند و می‌رود سرجای خودش می‌نشیند. الان در مورد اثرگذاری ادبیات جنگ نمی‌شود صحبت کرد غیر اینکه تا همین الان تأثیر خیلی خوبی داشته و مخاطبان را خیلی خوب جذب کرده است. ولی این همه آن چیزی نیست که قرار است اتفاق بیفتد، آینده بهتر می‌تواند در مورد آثار مهم و با ارزش قضاوت کند.
کمی هم درباره آثار شما صحبت کنیم، چه قشری بیشتر از کتاب‌هایتان استقبال می‌کنند؟
این سؤال را مایل نیستم پاسخ بدهم.
کتابی خوانده اید که ذهنیت‌تان را متحول کرده باشد؟
کتاب «حماسه هویزه» نصرت‌الله محمودزاده.
چه چیز این کتاب روی شما تأثیر گذاشت؟
مهم‌ترین ویژگی که معمولاً در کتاب‌های دفاع مقدس وجود دارد استقامتی است که ما فکر می‌کنیم در حد یک استقامت انسانی نیست یعنی قدرتی که از یک آدم یک ابر انسان می‌سازد. این ابر انسان برای امریکایی‌ها یک معنا دارد برای ما ایرانی‌ها معنای دیگری دارد چون فرهنگ هایمان متفاوت است. آنها می‌روند شخصیت‌هایی مثل «سوپرمن» و «مرد عنکبوتی» را می‌سازند و اما ما به‌ دنبال ما به ازای خارجی آن هستیم که با عقل خودمان هم سازگاری داشته باشد. اینکه ابر انسان‌های داستان ما استقامت و کارآیی‌شان درحدی است که دور از ذهن و دور از دسترس نیست. نویسنده باید این حس را به مخاطب بدهد که می‌تواند به شخصیت قهرمان داستان تبدیل شود. این نکته یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی است که در مخاطب باید بیفتد او شخصیت داستان را طوری ببیند که با خودش بگوید شدنی است و من هم می‌توانم به این درجه برسم.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.